پژوهش حاضر با هدف شناسایی، تبیین و مدل‌سازی ساختار هوش هیجانی معلمان مدارس دولتی استان اردبیل انجام شد. این مطالعه با رویکرد کمی و با بهره‌گیری از پرسشنامه‌های استاندارد مبتنی بر مدل‌های نظری سالووی و مایر (1997) و گولمن (1995) به بررسی ابعاد مختلف هوش هیجانی در میان معلمان پرداخت. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان شاغل در مدارس دولتی استان اردبیل بود که از میان آنان، نمونه‌ای با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که سطح کلی هوش هیجانی معلمان بالاتر از حد متوسط است و در میان مؤلفه‌های آن شامل آگاهی هیجانی، مدیریت هیجان، تسهیل هیجانی و روابط اجتماعی تفاوت‌های معناداری وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که برخی ابعاد از وضعیت مطلوب‌تری برخوردار بودند. همچنین نتایج حاکی از آن بود که هوش هیجانی تأثیر مثبت و معناداری بر بهبود روابط اجتماعی، کیفیت تعاملات کلاسی و عملکرد آموزشی معلمان دارد. تحلیل رگرسیونی نیز نشان داد که هوش هیجانی می‌تواند به طور مستقیم میزان موفقیت معلمان در مدیریت کلاس درس، حل تعارض‌ها، کنترل استرس‌های شغلی و مواجهه اثربخش با چالش‌های حرفه‌ای را پیش‌بینی کند. به طور کلی، یافته‌ها بر اهمیت توسعه و تقویت مهارت‌های هیجانی در معلمان تأکید دارد؛ چرا که ارتقای این مهارت‌ها می‌تواند به ایجاد محیط یادگیری مثبت، افزایش رضایت شغلی، کاهش فرسودگی شغلی و ارتقای کیفیت آموزش منجر شود. در پایان، پیشنهاد می‌شود برنامه‌های ضمن خدمت، کارگاه‌های آموزشی مهارت‌های هیجانی و دوره‌های توانمندسازی حرفه‌ای با تمرکز بر خودآگاهی، مدیریت هیجان و مهارت‌های ارتباطی برای معلمان طراحی و اجرا شود تا زمینه رشد فردی و حرفه‌ای آنان بیش از پیش فراهم گردد.